Klassieke maximafilie: Ontstaan en ontwikkeling
______________________________________________________________________________________________________________________ 

      Inleiding  

Maximafilie is een volwaardige tak van de filatelie waarbij de verzamelaar zich bezighoudt met het produceren en verzamelen van maximumkaarten. Veel mensen die interesse hebben in de filatelie weten wat maximumkaarten zijn maar weinigen weten dat de maximafilie al vanaf het einde van de 19de eeuw bestaat.
De geïllustreerde postwaardestukken worden gezien als de voorlopers van de maximumkaart.
Er bestaat immers een beeldovereenkomst met de postzegel en het detail op de kaart, hoe klein dat ook is. Uit 1880 stamt het links afgebeelde Russische postwaardestuk. De postzegel heeft een afbeelding van het wapen van de toen heersende familie Romanov. Linksboven op de kaart staat hetzelfde wapenschild, de adelaar met de twee koppen. 

Als uitvloeisel van de ontwikkeling van de fotografie werden prentbrief-kaarten en ansichtkaarten toentertijd verstuurd als men iets van zich wilde laten horen b.v. wanneer men op reis was. Een van de bekendste reisbestemmingen waren de Zwitserse Alpen met hun luxueuze hotels. Op de kaart rechts ziet u een lithokaart uit 1892 met daarop het Grand Hotel National in Luzern. Op het hotel wappert fier de Zwitserse vlag, rood met daarin een wit kruis, het zgn.  "Croix Blanche". De overwegend rode postzegel laat hetzelfde witte kruis uit de Zwitserse vlag zien.

Rechts ziet u een afbeelding van een van de oudst bekende maximumkaarten met architectuur als onderwerp. De kaart is in 1893 op 28 december verzonden vanuit Caïro naar Rome in Italië. Het aankomststempel heeft als datum 2 januari 1894. De sfinx en piramides zijn te zien op zowel de zegel als de kaart.
Egypte, Griekenland, Italië en Zwitserland waren populaire bestemmingen voor de aristocratie. Reizen gaf ook een bepaalde vorm van welvaart aan. Door het verzenden van een ansichtkaart was een nieuwe, moderne vorm van communicatie geboren. 

In deze begintijd was er qua onderwerp niet zoveel variatie op zowel de postzegel als de kaart. Veelal koninklijke en andere belangrijke personen. Op de particuliere briefkaart (links) uit de Verenigde Staten die gebruikt is in 1899 ziet u zowel op de postzegel als op de illustratie president Ulysses Grant. Soms sierden heraldiek en een allegorische voorstelling de kleine postzegel. Het postwaardestuk (rechtsboven) uit Guatamala laat zo'n allegorische voorstelling zien met de afbeelding van een vogel. Later in de tijd zal het onderwerp op de postzegel veranderen om op die manier het moois van het betreffende land uit te dragen en in het buitenland onder de aandacht te brengen. Die functie heeft de postzegel tot op de dag van vandaag nog steeds weten te behouden.

Architectuur is in die begintijd een weinig voorkomend onderwerp op postzegels. Een van de vroegst mogelijke maximumkaarten (uit 1902) van een postzegel met het Werelderfgoed als onderwerp ziet u hiernaast. Bijzonder omdat op zowel kaart als zegel een afbeelding staat van de haven en verdedigingswerken van de hoofdstad van Malta, Valletta.

De stad staat sinds 1980 op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO, is gebouwd in de 16e eeuw en heeft een uniek laat-middeleeuws centrum met volledig intacte ommuring. De adreszijde laat zien dat de kaart verstuurd is naar het Zwitserse Tour-de-Peilz.

Toeristische bezienswaardigheden, mooie steden en landschappen worden in een later stadium veelvuldiger op postzegel en kaart afgebeeld. 

Vanaf 1907 wordt de adreszijde van de kaart verdeeld in in twee gedeeltes. Links voor de te schrijven tekst en het rechterdeel voor het adres. Met kennis van deze regel zijn oudere kaarten goed te plaatsen in welke tijdsperiode deze uitgegeven zijn.

In onderstaand overzicht worden een aantal buitenlandse, meest Europese maximumkaarten getoond uit de periode 1892-1925 die alle het predikaat klassiek toebedeeld krijgen. Kortom het begin van de maximafilie wereldwijd. Opvallend veel kaarten komen uit de periode 1900 tot 1915. Er bestonden toen nog geen regels waar de afzender de postzegel moest plakken. Dat dit veelal op de beeldzijde van de kaart gedaan werd heeft aan de ontwikkeling van de maximafilie bijgedragen. Het viel verzamelaars op dat er vaak een beeldovereenkomst bestond tussen kaart en zegel waarbij de plaats van stempeling ook nog eens het geheel een extra dimensie meegaf.

Pas in de jaren ’20 werd er door de postadministraties aangegeven dat de zegel uitsluitend nog aan de adreszijde geplakt mocht worden i.v.m. de postmechanisatie. Het aanbod van poststukken werd immers steeds groter. Die periode kent dan ook weinig écht gelopen maximumkaarten.

Vanaf begin jaren ’30 zijn de maximumkaarten vrijwel alle op verzoek gestempeld en niet door de post vervoerd. Landen waar de maximafilie populair is zijn Frankrijk, Italië, Portugal en Roemenië. Deze landen hebben een rijke traditie op dit gebied hoewel de maximafilie wereldwijd beoefenaars kent. Ook in Nederland. Niet groot in getal maar wel fanatiek.

Maximumkaarten worden vooral thematisch verzameld. Architectuur, Werelderfgoed, Flora, Fauna en Koninklijk huis zijn wel de meest aansprekende.

______________________________________________________________________________________________________________________ 

       Indeling

1. Europa: Vorstenhuizen en republieken
2. Heraldiek en symboliek
3. Postzegelkaarten
4. Architectuur, monumenten en belangrijke personen 

                           Klik op de afbeelding voor meer informatie over de kaart en voor een afbeelding van de adreszijde
______________________________________________________________________________________________________________________ 

  Europa: Vorstenhuizen en republieken

   Benelux

afb 1.jpgWe starten in Nederland met links de in 2013 ontdekte maximumkaart van prinses Wilhelmina uit 1898. Verzonden vanuit Amsterdam op 29 augustus 1898 naar Chimay in België. Uit de bontkraagserie van koningin Wilhelmina een kaart (afb. rechts) verzonden in 1904 van Amsterdam naar Parijs.afb 2.jpg

Bij onze zuiderburen zwaait koning Leopold in die periode de scepter. Koning Leopold II is lid van het huis van Wettin en was koning van de Belgen van 1865 tot zijn dood in 1909. Hij staat op de kaart links in het medaillon. Het vertrekstempel Bruxelles-depart is uit 1900.afb 3.jpg

Op de kaart rechts staat koning Albert I die zijn vader opvolgde in 1909 als koning der Belgen. De vorst is hier, net als op de zegel, te zien in uniform. Verstuurd vanuit Antwerpen naar Lyon in 1912. Koning Albert I overlijdt in 1934. De maximafilie staat in België al vroeg in de 20e eeuw opafb 4.jpg een hoog niveau ondanks het feit dat de Eerste Wereldoorlog van 1914-1918 veel schade in dit land heeft veroorzaakt.
Het volgende land dat we aandoen is het Groothertogdom Luxemburg. Het vorstenhuis draagt vanaf 1890 de naam Nassau-Weilburg nadat het tot het huis van Oranje-Nassau heeft toebehoord. afb 5.jpgDe regerend vorst tot 1905 is Groothertog Adolphe I.
Hij zit temidden van zijn familie op Slot Berg (afb. links), zijn favoriete verblijf. De kaart is verzonden in 1904 naar Rochefort.
Wanneer hij in 1905 komt te overlijden is Groothertog Willem IV zijn opvolger die te zien is op de kaart rechtsonder uit 1909.


afb 7.jpgVanaf 1919 is hetafb 6.jpg Charlotte die haar vader opvolgt als Groothertogin. Beide linkerkaarten zijn  in 1921 verzonden vanuit Esch-sur-Alzette. De kaart met de rode 30 centimes zegel is gericht aan François Dessert in Fall River in de Verenigde Staten. Wanneer er over maximumkaarten uit die tijd gesproken wordt komen wij zijn naam als geadresseerde vaker tegen.
           
     
Groot Brittanië - Verenigd Koninkrijk

We verlaten het vasteland en reizen over het water naar Groot-Brittannië, een land met een rijke traditie zeker als het om het koninklijk huis gaat. De naam Saxen-Coburg-Gotha komt in 1840 in de Britse koninklijke familie door het huwelijk van koningin Victoria en prins Albert, hertog van Saxen-Coburg-Gotha. afb 8.jpgKoningin Victoria blijft echter lid van het huis Hanover.
Zij werd geboren in 1819 en werd tot koningin gekroond in 1837. De linkerkaart is in 1897 uitgegeven ter gelegenheid van haar 60-jarig regeringsjubileum. Verzonden vanuit London in 1897 met bestemming Frankfurt is dit één van de vroegst bekende Britse maximumkaarten. Het formaat van deze echte lithokaart is 7 x 12.5 cm.

Victoria overleed in 1901. Een zgn. "Mourning card" (afb. rechtsboven) werd t.g.v. haar overlijden op 22 januari 1901 uitgebracht en verzonden op 5 februari vanuit Clapham naar Bilbao in Spanje.
Aan de beeldzijde zijn twee zegels met haar beeltenis geplakt om het juiste tarief te bereiken. Het Britse koninkrijk was en is groot en divers. Newfoundland voor de kust van Canada behoort daar ook toe. Koningin Victoria staat met sluier afgebeeld op zowel de postzegels als op de schitterende reliëfkaart (rechts) uit 1902.
Het eiland Malta eerde hun k
oningin Victoria met een standbeeld op het plein vóór de bibliotheek van Valletta. De kaart hiernaast uit 1902 toont dit standbeeld met uiteraard de postzegel met haar beeltenis. Verzonden vanuit Valletta naar het plaatsje Tour de Peilz in Zwitserland
Vanaf 1901 werd zij opgevolgd door haar zoon Edward VII die tot aan zijn dood in 1910 de eerste regerend vorst uit het huis Saxen-Coburg-Gotha werd.

afb 10.jpgOp nevenstaande kaart staat zijn portret omgeven door vlaggen en heraldische voorstellingen. De kaart is niet verzonden geweest en is op verzoek gestempeld in London op 18 november 1902. Ook op zegels van Britse koloniën staat zijn beeltenis. Gezeten te paard is hij als afb 12.jpgstandbeeld te bewonderen in het Indiase Bombay. De stempeling is uit 1909 en gedaan in Apollo-Bandar, een betere wijk in Bombay, het huidige Mumbai.

Deafb 11.jpg kaart uiterst links uit Zuid Afrika geeft een prachtig tijdsbeeld. Met hermelijnen mantel, kroon en scepter is de koning neergezet als een echte vorst die ook heerser was over dit zuidelijkste deel van Afrika. De kaart heeft in 1908 de postweg gevolgd vanuit Johannesburg naar de Verenigde Staten. Kort na zijn overlijden in 1910 werd deze zgn. "Mourning card" verzonden vanuit Windsor (links).
In dat jaar werd hij opgevolgd door koning George V, de eerste monarch uit het huis Windsor. Deze "Coronation Souvenir card" werd in juli 1911 verstuurd vanuit London naar St. Etienne in Frankrijk.

 

     Scandinavië 

afb 14.jpgWe vervolgen onze reis naar het hoge noorden en we komen in Zweden terecht. Een voorloper van de ansicht- en prentbriefkaart is de geïllustreerde briefkaart. Deze kaart waarbij de zegelwaarde (in dit geval 5 Öre) meegedrukt is, is om het tarief kloppend te krijgen, voorzien van afb 16.jpgeenafb 15.jpg zegel van 10 Öre met de beeltenis van koning Oscar II die we ook weer op de kaart aan de linkerzijde tegenkomen. De kaart is in 1897 verstuurd van Stockholm naar het Duitse Potsdam. In 1902 werd de kaart rechts vanuit Stockholm naar Mexico verzonden. Koning Oscar II, die tegelijkertijd ook koning van Noorwegen was, regeerde dit Scandinavische land tot 1907 waarna hij werd opgevolgd door zijn zoon Gustav V. Koning Gustav V was koning van 1907 tot 1950 (kaart uiterst rechts). 

Een échte klassieker is de onderstaande maximumkaart uit een land dat zeker geen maximafilieverleden kent en waarbij een kaart uit 1904 echt een unicum is. Het betreft hier een kaart uit Denemarken met daarop 4 generaties uit het vorstenhuis Oldenburg. afb 17.jpgVan links naar rechts de toenmalige koning Christiaan IX, zijn zoon Frederik VIII, zijn kleinzoon Christiaan X en zijn achterkleinzoon Frederik IX. Alle zijn koning van Denemarken geweest in de 20ste eeuw. Het stempel is bijzonder duidelijk, Kjobenhavn 29-12-1904 maar ook de adreszijde is interessant. Het rode aankomststempel London alsmede een taxestempel en een bestellerstempel. Mooier kan het niet. Dit gegeven is voor veel verzamelaars van oude maximumkaarten een bewijs vanafb 18.jpg echtheid aangezien het best lucratief is gebleken om dit soort kaarten te vervalsen. De originele kaarten zijn schaars en daardoor waardevol.afb 17a.jpg

De kaart rechts uit 1908 met de beeltenis van koning Frederik VIII is met bestemming Lyon verzonden vanuit Kopenhagen. Frederik werd na Christiaans dood op 29 januari 1906 als Frederik VIII koning van Denemarken. Hij stierf plotseling in 1912 tijdens een van zijn incognito wandelingen in Hamburg op 69-jarige leeftijd. Hij werd opgevolgd door zijn oudste zoon Christiaan X.



    Midden Europa

afb 19.jpg

afb 21.jpg

Zuidelijker in het huidige Duitsland bestond vanaf 1815 tot 1918 het koninkrijk Beieren (ook wel Bayern of Bavaria genoemd) dat geregeerd werd door leden van het huis van Wittelsbach. Prinz-regent Luitpold was vanaf 1886 tot aan zijn dood in 1912 de heerser in deze zuidduitse staat. De kaart (uiterst links) werd in 1912 van een stempel voorzien in de Beierse hoofdstad München op 12-12-1912 !!!, de sterfdatum van Luitpold. Zijn standbeeld staat in de plaats Nürnberg (stempeling 15-4-1912). afb 20.jpgDe laatste koning van Beieren was Ludwig III die Luitpold opvolgde in 1912 als regent. Ter gelegenheid van zijn “Goldenen Hochzeit” werd in 1918 de bovenstaande kaart uitgegeven en afgestempeld te München op zijn trouwdatum 20 februari 1918. Niet lang daarna kwam een einde aan het Beierse koninkrijk toen Ludwig III werd afgezet. Hij overleed in 1921.

Buurland Zwitserland heeft als een van de weinige landen in Europa geen koningshuis. Het is een confederatie van 26 kantons en is bestuurlijk gezien een federale republiek. Het symbool voor Zwitserland is de vrouwenfiguur Helvetia die op vele reeksen postzegels is afgebeeld. Een speciale pagina is gewijd aan de vroege Zwitserse klassieke maximumkaarten met verrassende vondsten. Het uitgangspunt is de Zwitserse vlag, "La Croix blanche" en Helvetia die in meerdere hoedanigheden in Zwitserland voorkomt. Klik op de kaart hiernaast en u komt op een pagina met bijzondere items. 

afb 22.jpg

Het volgende land dat we afb 23.jpgtegenkomen is Oostenrijk waar “Kaiser” Franz Josef tot zijn dood in 1916 heerste. Franz Josef, van het vorstenhuis Habsburg-Lotharingen, trouwde in 1854 zijn nicht hertogin Elisabeth van Beieren die wij beter kennen als Sisi.

Met Sisi heeft de keizer menig uurtje doorgebracht in de keizerlijke villa in Bad Ischl die te zien is op bovenstaande kaart naast het portret van de geliefde vorst. Stempeling Bad Ischl 1909 is in dit geval de enig juiste. De kaart rechts toont zijn portret met karakteristieke baard en snor. De stempeling is gedaan op 18 augustus 1910 in de Oostenrijkse hoofdstad Wenen.

 

     Oost Europa

afb 24.jpgafb 25.jpgWe reizen verder naar het oosten en bezoeken Rusland waar tsaar Nicolas II tot zijn dood in 1917 heerser was. Zowel op de linker-als rechterkaart zien wij twee van zijn voorgangers t.w. tsaar Peter de Grote als standbeeld in Peterhof, een voorstad van St. Petersburg. Stempeling 18-2-1914. In Kiev staat een standbeeld van tsaar Alexander II. De kaart is voorzien van het stempel Kiev 3-11-1913. Beide kaarten zijn verzonden naar Italië.

Verder afb 26.jpgOost-Europa in kent ook Roemenië zijn koningshuis. Vanaf 1881 is daar koning Carol I van het huis van Hohenzollern aan de macht. 

Tot aan zijn dood in 1914 was deze man geliefd in zijn land. Uit 1900(!) is, met zijn statige beeltenis de linkerkaart waarbij naast het vertrekstempel Bucuresti 13 april tevens het aankomststempel Chatillon-s-Indre 17 Avril in Frankrijk te vinden is. De rechterkaart laat dezelfde koning Carol I zien echter nu in een andere zegelwaarde en op een schitterende lithokaart verzonden uit Boekarest, ook naar Frankrijk. Hij word in 1914 opgevolgd door zijn broer Ferdinand die in 1927 komt te overlijden.

afb 28.jpgIn buurland Bulgarije regeerde vanaf 1908 tot afb 29.jpg1918 koning Ferdinand. Hij behoorde tot het huis van Sachsen-Coburg-Gotha. Op de kaart links, verzonden vanuit Sofia in 1901 met bestemming Charleroi in België, staat hij omgeven door hoogwaardigheidsbekleders in het midden afgebeeld.
Op de rechter afbeelding zit hij te paard. Deze kaart is in 1913 vanuit Sofia verstuurd naar Rennes in Frankrijk.

Zuidelijker Servie 12.jpgkomen we in het voormalige Servië. Koning Milan I deed in 1889 afstand van de troon ten faveure van zijn zoon Alexander Obrenovic. Deze impopulaire koning (links) werd in 1903 vermoord en daarmee was de dynastie Obrenovic uitgestorven.
Zijn opvolger in dat jaar was Peter I van het
afb 30.jpgrivaliserende huis Karadordevic die tot 1918 koning van Servië bleef en daarna tot zijn dood koning van het Koninkrijk der Serven, Kroaten en Slovenen dat beter bekend is onder de latere naam Joegoslavië. Midden op de kaart zit hij op de voorste rij met zijn witte hoofddeksel met uitbundige pluim. Verzonden op 6 september 1908 vanuit Belgrado naar het Franse Laval.
 

    Zuid Europa

Het volgende Zuideuropese land dat we aandoen is Italië. Tafb 31.jpgegenwoordig is dat land een republiek maar in het begin van de 20ste eeuw en daarvóór was Italié een koninkrijk met leden van het huis van Savoie aan de macht. De geïllustreerde briefkaart is als filatelistisch document, voorzien van de juiste, beeldovereenkomstige zegel, een vroege voorloper van de maximumkaart. Op de kaart rechts uit 1892 is de beeltenis te zien van koning Umberto I die regeerde vanaf 1878 tot aan zijn dood in 1900. Onderstaande kaart (uit 1897) toont naast deze koning ook zijn opvolger Vittorio Emanuel III.
afb 32.jpgDe postzegel met koning Vittorio Emanuel III is te zien op afb 33.jpgde rechterkaart uit 1904. In dat jaar kreeg hij bezoek van Emile Loubet, de toenmalige president van Frankrijk. Deze schitterende reliëfkaart werd voor die gelegenheid uitgegeven en in dat jaar vanuit Napels verstuurd naar St. Nazaire in Frankrijk. 
Het is slechts een stapje om in het vorstendom Monaco te geraken. Vanaf 1889 tot 1922 is Albert I de regerend vorst. Op de lithokaart (links) met de 10 centimeszegel uit 1907 staat hij afgebeeld. afb 34.jpgVerstuurd naar Monrovi in Italië laat deze kaart tevens zijn grote passie, de oceanografie, naar voren komen.
Nog verder Europa in komen we terecht in afb 35.jpgSpanje. Van dit land zijn opvallend veel oudere maximumkaarten te vinden met uiteraard de beeltenis van koning Alphonso XIII uit het huis van Bourbon. Geboren in 1886 trouwt hij in 1906 met prinses Victoria. Op de kaart rechts uit 1902 staan beiden afgebeeld. De afstempeling is gedaan in Palma de Mallorca en verstuurd naar Soignies in België. afb 36.jpgUit een later jaartal, 1903, ziet u links koning Alphonso XIII, staande in de koninklijke sloep bij zijn favoriete bestemming Las Palmas. Als stempeling is in dit geval Las Palmas de enig juiste.

Buurland Portugal staat bekend als een land met een relatief groot aantal maximafilisten en een actieve vereniging. In het begin van de 20ste eeuw was koning Carlos I uit het huis van Braganza er een gerespecteerd vorst. Geboren in 1863 afb 38.jpgwerd hij tot koning gekroond in 1899. Op onderstaande kaart, verzonden in 1907, afb 37.jpgzien we zijn gestalte.

Verschillende leden van de Portugese koninklijke familie zijn als een portrettengalerij afgebeeld met tweede van rechts de bewuste koning Carlos I.

Zijn zoon Emanuel II (rechts) volgt hem op in 1908 als koning van Portugal. Vanaf 4 oktober 1910 is Portugal een republiek.

 

  Heraldiek en symboliek

afb 39.jpgNaast de vele portretten zijn er in die tijd in Europa postzegels uitgegeven met wapenschilden. Vaak in een reeks van oplopende waarden waarbij het zegelbeeld steeds hetzelfde bleef maar de kleur en de waarde van de zegels veranderde. Landen als Italië, Duitsland en België hebben een rijke traditie als het om wapenschilden op postzegels gaat. De linkerkaart uit 1897 toont naast het wapenschild tevens de kroon van het Italiaanse vorstenhuis van Savoie. Beide elementen vinden we terug op de zegels van deze zeer vroege maximumkaart. Uit 1905 opnieuw het wapenschild maar nu met de adelaar prominent op zegel en kaart (links)afb 41.jpg
Vervolgens afb 40.jpgtwee Duitse kaarten die beide het wapenschild van Beieren laten zien. De kaart rechts met het stempel Nürnberg 29 aug 1902 en daaronder uit 1900 met het prachtige wapenschild met twee leeuwen die de Beierse vlag afb 43.jpgafb 42.jpgbeschermen. De kaart draagt het stempel Lindau 17 september 1900.  

Scandinavië is in dit overzicht door de linkerkaart vertegenwoordigd met een kaart met daarop het Deense wapenschild met kroon en leeuw uit 1906.

Cijferzegels uit Noorwegen zijn in die tijd eenvoudig van afb 44.jpguitvoering en laten naast een cijfer ook de kroon zien die weer op de kaart (links) terugkomt. In het stempel uit 1907 is als plaatsnaam nog de hoofdstad Kristiana te lezen, het huidige Oslo.

In België komt het wapen metafb 45.jpg Vlaamse Leeuw dat op de postzegel staat terug op een kaart ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van een onafhankelijk België in 1905 (rechts).

Buurland Luxemburg kent een soortgelijke "Grüss aus Luxembourg" kaart verzonden in 1907 naar Frankrijk. Zowel de leeuw als de kroon worden exact op kaart en zegel weergegeven (rechts).

afb 46.jpgEen bijzondere vondst is de kaart hieronder uit Hongarije. De zegel laat een afbeelding zien van afb 47.jpgde kroon van St. Stephan. Deze kroon komt overeen met de kroon boven het wapenschild, het kruis ietwat scheef op de kroon. De stempeling dateert van 23 afb 47a.jpgnovember 1903.

Minstens zo interessant is de rechterkaart van het standbeeld
afb 48.jpgvan St. Stephan in de hoofdstad Boedapest. Daar is de bewuste kroon - omschreven in de Yvert-catalogus als "la Couronne de St. Etienne - duidelijk op het hoofd van deze heilige te zien. De kaart, verzonden in 1909 naar New York, is voorzien van 3 zegels met steeds dezelfde afbeelding maar ieder met een verschillende waarde. 

afb 49.jpgIn Rusland vonden we begin 20ste eeuw op vrijwel ieder gebouw een afbeelding van het familiewapen van de Russiche tsaar, de tweekoppige adelaar. In dit geval te zien op de Spassky toren, onderdeel van het Kremlin in Moskou (links). Tegenwoordig is dit wapen vervangen door een ster.

De vroege postwaardestukken van vooral Zuid- en Middenamerikaanse landen zijnafb 50.jpg vaak voorzien van illustraties. Zoals in de inleiding eerder beschreven worden dit soort kaarten door menig maximafilist gezien als de voorlopers van de maximumkaarten mits de illustratie duidelijk aanwezig is. De beeldovereenkomst komt van de postzegel die bijgeplakt is om tot het juiste tarief te komen. Twee goede voorbeelden zijn rechts te zien op de kaarten uit Costa Rica (1899) en uit Guatemala (1898).

afb 52-1.jpgTerug naar Europa. Op postzegelsafb 51.jpg uit landen die géén koningshuis hebben worden vaak vrouwenfiguren getoond.
Frankrijk is al geruime tijd een republiek en op de zegels van begin 20ste eeuw staat een afbeelding van Marianne, het symbool voor de republiek. Op de kaart links is zij te zien als deafb 52-2.jpg zaaister beter bekend als "La Semeuse". Dat Frankrijk een toonaangevend land is wat maximafilie betreft zal bekend zijn. De landelijke vereniging werd in de jaren '50 zo groot dat speciale ledenkaarten werden verstuurd om aan te geven dat men lid was van deze vooraanstaande club.afb 52.jpg

Bij de postzegels van het Deutsches Reich staat vrouwenfiguur Germania symbool voor de Duitse overwinning op de Fransen in 1871 waarna het Duitse rijk werd gesticht.
Het standbeeld dat voor die gelegenheid
afb 53.jpg is opgericht vinden we in het plaatsje Bingen am Rhein niet ver van Rüdesheim. Rechts een schitterende kaart uit 1905 met een mooi leesbaar stempel.
Als standbeeld was Germania ook vereeuwigd op de Altmarkt in Dresden (linkerkaart uit 1911). Door de bouw van een parkeergarage is dit beeld verdwenen van het marktplein.

 

   Postzegelkaarten

afb 60.jpgEen speciale plaats binnen de klassieke maximafilie is er weggelegd voor de zgn. postzegelkaarten. Producenten van ansichtkaarten speelden handig in op de ontstane rage van het verzenden van ansichtkaarten en zij brachten begin 20ste eeuw kaarten op de markt met afbeeldingen van postzegels van allerlei verschillende landen, zgn. Cartes philatelique. Naast de postzegels werden bekende en toeristische plaatsen afgebeeld omgeven door wapens en vlaggen, veelal gedrukt in reliëf. Bekende uitgeverijen zijn de fa. Guggenheim uit Zürich in Zwitserland en de fa. Ottmar Zieher in het Zuidduitse München.

Linksboven afb 61.jpgmet de beeltenis van koning Leopold II die toentertijd de Belgische postzegels sierde en daaronder uit Luxemburg met de postzegels van Groothertog Adolphe I.afb 62.jpg Beide kaarten zijn verzonden in 1906.

Zoals gezegd waren deze kaarten over de gehele wereld populair. De afbeelding rechts laat een kaart (1910) uit Mexico zien met op de postzegel het wapenschild met de adelaar. De adelaar werd in zeer veel landen prominent op de postzegel geplaatst als symbool van o.a. autoriteit, kracht en macht.afb 63.jpg

Verzonden in 1909 vanuit Caïro in Egypte is de kaart die u rechts ziet. Dit Noordafrikaanse land met zijn eeuwenoude piramides gold in die dagen als een favoriete reisbestemming. Kaarten uit dit land zijn dan ook bij maximafilisten zeer gewild.

afb 65.jpgGeliefd in die jaren waren de kaarten zoals de Zwitserse kaart rechts. De manier waarop de postzegel op de kaart werd geplakt gaf een "geheime" boodschap aan die begrepen moest worden door de ontvanger. Men sprak dan ookafb 64.jpg van de taal der postzegels.

 

Ook de linkerkaart, verzonden in 1913 vanuit Frankrijk, werd om die reden verstuurd. Het mag duidelijk zijn dat dit soort kaarten erg in trek was bij verliefde stellen.

   

 Architectuur, monumenten en belangrijke personen

Schaars en wereldwijd gezocht zijn vroege maximumkaarten met architectuur als onderwerp. Links ziet u een kaart uit 1921 van de hoofdstad Tallinn van Estland dat vroeger Reval heette. De beide postzegels met het stempel Tallinn-Eesti laten de skyline zien van deze authentieke Baltische stad. Uit dezelfde periode komt de rechterkaart van de piramide en sfinx van Caïro. Bijzonder is in dit geval het weinig voorkomende stempel Pyramids. 
We blijven in Afrika waar vroeger vele landen koloniën geweest van welvarende Europese landen.

De Fransen hebben o.a. hun sporen achtergelaten in Senegal. De gouverneur was General Faidherbe die veel heeft bijgedragen om het land in de 19de eeuw te ontwikkelen. Om hem te eren is de boogbrug bij de plaats St. Louis naar hem vernoemd. Op de rode 10 centimes-zegel staat naast zijn portret zowel links als rechts deze beweegbare brug. De kaart die u hierboven ziet is verzonden in 1909. Zijn standbeeld is ook te vinden in St. Louis. Beide Senegalese kaarten zijn voorzien van het juiste stempel St. Louis. 
In Zuid en Midden-Amerika zijn het vooral presidenten en vrijheidstrijders die de postzegels sieren. Tot slot uit Haïti een zeldzame maximumkaart (1905) met de
beeltenis van President Nord Alexis die in die tijd aan de macht was. 

Bovenstaand verhaal bewijst dat maximumkaarten al decennia lang wereldwijd gemaakt en verzameld worden en daarmee tevens een grote rol hebben gespeeld bij de ontwikkeling van de filatelie.

< Ronald van der Leeden >